İyi Yazarlar
İyi Okurlar

Kürşat Koyuncu

1 / Puan: 33742

Ankara

Abdullah Fakiroğlu

2 / Puan: 8182

İstanbul

Ömer Poyraz

3 / Puan: 6953

İstanbul

Sezer Emlik

4 / Puan: 6707

Bartın

Mümin Yolcu

5 / Puan: 5476

İstanbul

Bulut Sever

6 / Puan: 4983

İstanbul

Mustafa Karayel

7 / Puan: 4614

İstanbul

Payitaht İstanbul

8 / Puan: 4277

İstanbul

Mustafa Kılıç

9 / Puan: 2709

İstanbul

Ozan Bilican

10 / Puan: 2408

İstanbul

Aa

11 / Puan: 2030

İstanbul

Detroitli Kızıl

12 / Puan: 1781

İstanbul

Salieri Alt Tire

13 / Puan: 1626

İstanbul

Sıla Münir

14 / Puan: 1450

İstanbul

Osman Batur Akbulut

15 / Puan: 1375

Kırıkkale

Lagari Alıntılar

16 / Puan: 1171

İstanbul

Ali Turan

17 / Puan: 1124

İstanbul

Reşit Akpınar

18 / Puan: 1080

Erzurum
İstanbul

Ferit Çaydangeldi

20 / Puan: 1031

Ankara

Yamanduruş

21 / Puan: 1001

Sakarya

Ahmet Lalbek

22 / Puan: 963

Erzincan

Ali Osman Rothschild

23 / Puan: 962

Ankara

Mücahid Cesur

24 / Puan: 943

İstanbul

Ahmet Demir

25 / Puan: 909

İstanbul

Emre Keleş

26 / Puan: 903

Ankara

Müsemma Şahin

27 / Puan: 881

İstanbul

Muharrem Morkoç

28 / Puan: 863

İstanbul

Aykut Giray

29 / Puan: 856

Yozgat

Mesut Toprak

30 / Puan: 854

Ankara

Bir sonraki paylaşıma yaklaşık 01 saat 00 dakika kaldı.

Kürşat Koyuncu yazdı, 629 kez açıldı, 4 misafir olmak üzere 16 kişi beğendi, henüz yorum yapılmadı.
4 Nis 16 18:00

Kürşat Koyuncu

Puan: 33742

Copy/paste

“Ancak protez bir medeniyette, modern mühendisliğin en sevimli tasarımlarını şak diye üstüne takabilirsin.” diyor, Stanislaw Lem, müthiş eseri “Gelecekbilim Kongresi”nde. Yine kitabın bir başka yerinde şunu ekliyor; “Zaten medeniyet, insanın kendi kendisini iyi olmaya ikna etmesinden başka nedir ki?”

Ben burada “kendini iyi olmaya ikna etme” kısmıyla ilgileneceğim. Günümüzde hemen hemen her bilgiye ulaşmak teknoloji sayesinde çok kolaylaştı. Aslında meraklı/şüpheci/araştırmacı bir insan için iyi bir durum, ama böyle olmayan birisi için bu bir ezbere dönüşebiliyor. Çünkü Aldous Huxley’nin “Cesur Yeni Dünya”sında öngördüğü gibi bir bilgi bombardımanı altındayız. Eğer neyin doğru, neyin yanlış olduğunu durup düşünmezsek hemen her şey buharlaşıyor ve birbirine karışıyor. Bunun etkisi hem bilimsel hem de edebi yazılarda kendini gösterebiliyor.

Örneğin, bilim kısmı tam bir kaos halinde. Malum, bilimsel çalışmaları anlatmak hiçbir zaman kolay olmamıştır. Günümüzde bilim insanları yaptıkları araştırmaların yayınları çoğu zaman ilaç prospektüslerini andırır. Konuya hâkim değilseniz -hatta bazen hâkim olsanız bile- anlamanız oldukça zordur. İşte burada devreye popüler bilim dergileri devreye girer. Yapılan bu çalışmaları sıkmayacak, edebi bir dille anlatmak maharet işidir. Bunu herkes başaramaz. Örneğin, Einstein Princeton Üniversitesi’nde çalışırken Sceintific American dergisi, izafiyet teorisini halka en iyi şekilde açıklayan makale için yarışma açmış. Oldukça yüksek mali bir ödül içeren bu yarışma hakkında fikrini soranlara Einstein şöyle cevap vermiş: “Çevremdeki herkes bu yarışmaya katılıyor. Ben katılmıyorum, çünkü kazanacağımdan emin değilim!”

Bu konuda okuyucunun ilgisini çekmek için başvurulan yöntemlerin başında antropomorfizm (insanbiçimcilik) gelir. Hayvan ve bitkilere insan özelliklerinin atfedildiği bu yöntemin en güzel örneklerinden birini rahmetli Hikmet Birand “Alıç Ağacı ile Sohbetler” adlı kitabında verir. Birand Hoca ekolojik bilgileri bizlere ağacın ağzından aktarır, hem de bir ilköğretim öğrencisinin bile anlayacağı biçimde.

Edebiyat kısmı ise girişte söylediğim “kendini iyi olmaya ikna etme”nin resmen işgali altında. Bağlamında koparılmış, önü arkası unutturulmuş cümleler/dizeler resmen havada uçuşuyor. Burada bir anekdot aktarmak isterim. Popüler yayıncılıkta başarılı olmanın sırlarını, birkaç bilim kurgu kitaba -Dünyalar Savaşı gibi- imza atmış popüler bilim yazarı H.G. Wells, Aldous Huxley’nin kardeşi biyolog Julian Huxley’ye yazdığı bir mektupta şöyle açıklamış: “Bu kitabı yazdığın okuyucu senin kadar akıllıdır ama senin kadar bilgili olmayabilir. O sınava hazırlanan bir öğrenci değildir ve kafasının teknik terimlerle doldurulmasından hoşlanmaz; onun edebiyat ve mizah anlayışı büyük bir olasılıkla senden daha kuvvetlidir. Shakespeare, Milton, Platon, Dickens ve Darwin’in onun için yazdığını unutma.” Aslında H.G. Wells çok önemli bir uyarı yapmış, keşke hepimiz bunu uygulayabilsek.

Maalesef bunu dikkate almayanların sayısı çoğunluğu oluşturuyor. Hele bu “copy/paste”den sonra işler iyice çığırından çıktı. Önceden birer ikişer cümle paylaşılırdı. Sonra şiirlerin kelimeleriyle oynayarak sanki kendisi yazmış gibi paylaşanlar çıktı. Ki, bunları uyarınca, “pardon” bile demeden derin bir sessizliğe gömüldüler. Ama artık uzun uzun yazılar kopyalanıp yapıştırılıyor, hem de hiç kaynak gösterilmeden. Bunu yapan kişiler sanırım şöyle düşünüyor: “Nasıl olsa kimse fark etmez.” Ama edenler çıkıyor, azizim. Belli ki okuyana saygın yok, keşke biraz yazının müellifine saygın olsaydı. Birkaç “kalp”, birkaç “like” uğruna değer mi? Sanki tam da, Stanislaw Lem’in kastettiği “protez medeniyet”in zamanlarındayız. Protez hiçbir zaman orijinalinin yerini alamaz. İşi bittikten sonra çıkarılıp bir kenara konulur.

Kaynak göstermek şartıyla, bir şiirden, bir denemeden ya da bir yazıdan bir parça -ya da tamamını- almak/kullanmak ayıp bir şey değil. İnsan biraz dikkatli olmakla hiçbir şey kaybetmez. Bence bir şeyler yazmaktan çok okumak daha önemlidir. Dışarıdan bakan göz her zaman için daha öğreticidir. Çünkü eksikleri, gedikleri görür ve bunlar da eleştiriye açık olan herkese yol gösterir.

Gerçi ben de her iki kişiden üçünün şair olduğu ama edebiyat dergilerinin en çok satanının binlerle ifade edildiği memlekette hangi eleştiriden bahsediyorum. Her neyse tamam şiir yazın da, “copy/paste” yapmayın, yapacaksanız da isim yazın. Çünkü yazmamanız hem çok ayıp hem de biraz emek hırsızlığı oluyor.

Dikkat edelim de “alıntı” yaparken “çalıntı” olmasın.

Değil mi, albayım?!?!?

Paylaşımı nasıl buldunuz?
Çok beğendim.
Beğendim.
İdare eder.
Beğenmedim.
Bunlar da ilginizi çekebilir..