İyi Yazarlar
İyi Okurlar

Kürşat Koyuncu

1 / Puan: 38902

Ankara

Sezer Emli̇k

3 / Puan: 8870

Bartın
İstanbul

Ömer Poyraz

4 / Puan: 7417

İstanbul

Mümi̇n Yolcu

5 / Puan: 6959

İstanbul

Mustafa Karayel

7 / Puan: 5727

İstanbul

Bulut Sever

6 / Puan: 5510

İstanbul

Payi̇taht İstanbul

8 / Puan: 5272

İstanbul

Mustafa Kılıç

9 / Puan: 3477

İstanbul

Ozan Bi̇li̇can

10 / Puan: 2615

İstanbul

Aa

11 / Puan: 2505

İstanbul

Detroi̇tli̇ Kızıl

12 / Puan: 2039

İstanbul

Sali̇eri̇ Alt Ti̇re

14 / Puan: 1824

İstanbul
Ankara

Sıla Müni̇r

15 / Puan: 1660

İstanbul

Osman Batur Akbulut

16 / Puan: 1568

Kırıkkale

Reşi̇t Akpınar

18 / Puan: 1496

Erzurum

Lagari̇ Alıntılar

17 / Puan: 1400

İstanbul

Ali̇ Turan

19 / Puan: 1364

İstanbul

Ahmet Lalbek

23 / Puan: 1276

Erzincan

Yamanduruş

22 / Puan: 1266

Sakarya

Feri̇t Çaydangeldi̇

21 / Puan: 1191

Ankara

Müsemma Şahi̇n

28 / Puan: 1083

İstanbul

Emre Keleş

25 / Puan: 1082

Ankara

Aykut Gi̇ray

27 / Puan: 1074

Yozgat

Ahmet Demi̇r

26 / Puan: 1042

İstanbul

Mücahi̇d Cesur

24 / Puan: 1013

İstanbul

Muharrem Morkoç

29 / Puan: 985

İstanbul

Mesut Toprak

30 / Puan: 973

Ankara

Bir sonraki paylaşıma yaklaşık 06 saat 45 dakika kaldı.

Di̇o Pane Li̇bertà yazdı, 489 kez açıldı, 3 misafir beğendi, henüz yorum yapılmadı.
19 Eki 16 14:00
Ki̇m Kaldı Eski̇ İslamcılardan?

İslamcılık bir tepkidir.

Herkesin ağzında bir islamcılıktır gidiyor ama sahi nedir bu islamcılık? Kimlerdir ilk islamcılar diyebilirsiniz. Bir süre düşününce daha önce bu konuda hakkında bilgi sahibi olmadığımı, yüzeysel olarak duyduklarımla yetindiğimi fark ettim. Ha bu arada sanmayın ki şu anda çok şey biliyorum. Aksine henüz araştırmaya başlayalı birkaç hafta oldu ancak dayanamadım ve bir meseleye dikkat çekmek istedim.

Öncelikle sizi belki sıkacak olan birkaç bilgi vermeyi ve sonrasında asıl söylemek istediğimi söylemeyi düşünüyorum. Bu soru formatında olsa da esasen cevabını kendi adıma verdiğim için bu yazıyı kaleme alıyorum. Bu düşünce zihnimi öylesine meşgul ediyor ki bunları yazmak artık benim için bir zorunluluk oldu. Samimi bir havada geçecek olan yazıda ilmi bir şeyler aramamakta fayda var.

İslamcılık dediğimizde akla hangi isimler gelir? Şahsen benim aklıma ilk olarak klasik bir kaç isim geliyor. Cemaleddin Afgani, Reşid Rıza ve Muhammed Abduh. Onları islamcılığın fikir babaları yapan yalnızca yaşadıkları dönem miydi? Bunun etkisi gözardı edilemez elbette. Zira Fransız devrimi olmuş etkileri tüm dünyayı kasıp kavuruyor, sanayi devrimi desen İngiltere sınırlarını çoktan aşmış ve işçiler patronlarına karşı örgütlenme yarışına girmiş. Bilginin çoğalması, kitapların, mecmuaların basımı ve iletişimin gelişimiyle beraber dünyanın bir ucundan öbür ucuna ulaşım bir hayli kısalmış. Küreselleşme yahut globalleşme hangisini kullanıyorsanız iliklerimize kadar hissedilir olmuş. Bu dönemde Asya ve Afrika toprakları başta olmak üzere ümmet coğrafyası Fransızların, İngilizlerin ve türevlerinin postalları altında ezilirken, Müslümanlar kimliklerini kaybetmemek için çıkıp bütün bunlara itiraz ediyor ya. İşte o itirazın adıdır İslamcılık.

Cemalettin Afgani Muhammed Abduh Reşid Rıza.

Bu yönüyle islamcılık ve islam, aralarındaki yüzyıllara rağmen benzer süreçlerden geçmiştir. İslam da tıpkı islamcılık gibi bir tepkidir, bir itirazdır. Yakıp yıkmaya, kız çocuklarını gömmeye, cehalete, faize, mal mülk biriktirme yarışına, koltuk sevdasına, fitneye ve fesada. Bütün bunlara bir itiraz İslam. Haliyle İslamcıların da sürmekte olan düzene sessiz kalmaları beklenemezdi.

Peki ama bu İslamcıların derdi tam olarak ne? Kısaca bahsedelim.

Cemaleddin Afgani

Dileyenler hayatı hakkında detaylı bilgiyi çeşitli yayınlardan elde edebilir. Biz onun hayatıyla ilgili anektodlara ve görüşlerine yer vererek üzerinde kısaca durmayı düşünüyoruz. İlk olarak ilgimi çeken hayatının bir kesiminde İstanbul’a da gelmiş olan Afgani, önce Türkçe öğrenmiş ardından burada çeşitli dersler, konferanslar vermiştir.

Fakat birçokları gibi o da tepkilerden nasibini alarak İstanbul’u terk etmek zorunda kalmıştır. Onun din adamları tarafından tepkiyle karşılanan konuşmasından kısa bir kesit paylaşmak istiyorum.

Nübüvvet ilahi bir hediyedir ki, bu nimete çalışmakla ulaşılamaz. Cenâb-ı Hak kulları arasından kimi isterse ona verir bu nimeti (En’am Suresi, 124). Hikmet işi düşünmeyle, fikir ve düşünce gelişmesiyle, malumat zenginliğiyle elde edilir. Bir de nübüvvet hükümleri iğrenç batılın hücumundan uzak olan ilâhî ilim üzerine oturmuştur ki, insanoğlu ona inanmakla mükelleftir. Hikmet sahiplerinin ileri sürdüğü fikirlere gelince, bunlar ilâhî hükümlere uydukça kabule şayandır, hepsini kabul etmek mecburiyeti yoktur. Akla uygun olmayanlar reddedilir.

Tepkilerin ardından 1871’de Kahire’ye gitmek zorunda kalan Afgani, Muhammed Abduh ile ortak çalışmalarda bulundu. Bununla birlikte Mısır’da mason localarıyla ilişki içerisinde olan Afgani zaman zaman siyasi ve sosyal çıkarları uğruna bu localara -işbirliği yapmak için- kaydolsa da daha sonra Mısır Locasını ziyaret için gelen İngiltere Veliahtı Mısır’dayken bir hutbe okuyarak masonluğu kınadı ve istifa etti.

Hayatı boyunca Afganistan, İstanbul, Mısır, Hindistan, Fransa, İran, Rusya ve Londra gibi önemli bölgelerde bulunan Afgani İstanbul’da vefat eder. Ne yalan söyleyeyim bir insan yaşayacaksa böyle yaşamalı. Hayaller/hayatlar hakikaten.

Sıradaki isim: Muhammed Abduh

Muhammed Abduh, Afgani ile tanışarak birlikte hareket etmiş ve görüşlerinden etkilenmiştir. El-Ezher’de ciddi başarılar da elde eden Abduh Türkiye toprakları dışında çıkan ilk Türkçe gazete olan Vaka-i Mısriyye’de editörlük yapmış ve Afgani ile birlikte Urvat’ül Vüska’yı çıkarmıştır. Daha ziyade mutezile’ye yakın görüşleri olan Abduh’un tüm görüşlerini, fikirlerini kabul etmediğimi de buradan belirtmek isterim. Asıl Reşid Rıza’yı görün siz, bu üçlüden en çok onu severim zira.

Reşid Rıza, Suriye’de doğup Mısır da vefat etmiş ve Abduh’un sıkı takipçilerinden olmuştur. Kendisi hakkında yapılan en güzel yorumun “yer yer reformist, yer yer radikal” olduğunu düşünüyorum. Batılı sömürgeye karşı mücadelesinin yanında eleştirel düşüncenin ilerlemesi için de uğraş vermiştir.

Dinin bidatlardan ve Batı etkilerinden arındırılması gerektiğini belirtse de içtihadlar yolu ile çağdaş gerçekliklere uygun olduğunu savundu. Sufîleri ve tarikatları eleştirdi. Ulemanın düşünmekten ve sorgulamaktan uzak olduğunu belirttiği kör taklitçiliğinin bilim ve teknolojide geri kalınmasının nedeni olduğunu öne sürdü.

Tabii ben buraya bütün görüşlerini almıyorum, alamam da. Bunun ilmi bir makale olmadığını da başta söylemiştim, esasen amacım bir noktaya dikkat çekmekti. İslamcılığın fikir babası sayılacak üç isim saydık ve açıkça gördük ki üçü de dönemin din adamları tarafından eleştirilmiş, tekfir edilmiş. Şimdi soruyorum size, o İslamcılardan günümüzde kim kaldı?

İktidar hırsı için darbe teşebbüsünde bulunarak sivilleri öldüren caniler mi?

Din tüccarlığı yapıp terlik ve kefen satmaya çalışanlar mı?

Hocalarının kitaplarını, Allah’ın kitabından fazla okuyanlar mı?

Yoksa yalnızca Allah’ın kitabını yüceltmek adına ömrünü feda etmiş, devrimci peygamberin devrimci ilkeleri uğrunda mücadele veren; mal mülk, makam, koltuk peşinde değil, Allah rızası peşinde olanlar mı?

Paylaşımı nasıl buldunuz?
Çok beğendim.
Beğendim.
İdare eder.
Beğenmedim.
Bunlar da ilginizi çekebilir..