İyi Yazarlar
İyi Okurlar
Ankara
Bartın
İstanbul

Ömer Poyraz

İstanbul

İstanbul
İstanbul
İstanbul

Bulut Sever

İstanbul

İstanbul
İstanbul
İstanbul
İstanbul

Aa

İstanbul

İstanbul
İstanbul
İstanbul
İstanbul
Kırıkkale
Erzurum
İstanbul

Ali̇ Turan

İstanbul

İstanbul
Erzincan
Sakarya
Ankara
Yozgat
İstanbul

Ahmet Demi̇r

İstanbul

İstanbul
İstanbul
İstanbul
Ankara
Aa yazdı, 1 kişi sahiplendi, 617 kez açıldı, 6 kişi beğendi, 10 yorum yapıldı.
5 Nis '15 01:00

Ahmet Demi̇r

İstanbul

Aa

İstanbul

Neden Türk Tipi Başkanlık Sistemi Olmaz?

Öncelikle başkanlık sistemine neden ihtiyaç duyduğumuzu hatırlayalım. En önemli sebep istikrar. Parlamenter sistemde bir parti tek başına kazanamaz ise birden fazla partinin oluşturduğu koalisyon hükümeti ülkeyi yönetir. Türkiye'de koalisyonlar hiç yürümemişti, yürütülemez.

Başkanlık dendiğinde şiddetle itiraz edenlerin ilk söyledikleri şey başkanlık sisteminin bir diktatörlüğe dönüşebileceğidir. Tam aksine diktatörlüklerin içinden çıktığı sistem parlamenter sistemdir. Hitler, Mussolini, Stalin bu isimlerin hepsi parlamenter sistemin içerisinden diktatör olarak çıkmışlardır. Başkanlık sisteminin uygulandığı ülkelerde ise böyle bir durum söz konusu olmamıştır.

Başkanlık sisteminin en temel özelliği güçler ayrılığı ilkesidir. Diktatörlük ise ancak tüm güçlerin tek elde toplanması halinde ortaya çıkabilecektir.

Şimdi ise başkanlık sistemi dendiğinde aklımıza ne geldiğine bir bakalım.

"Türk tipi/işi Başkanlık" ile kastedilen yarı başkanlık sistemidir. Türk işi olacağına göre sistem üzerinde bazı değişikliklerin yapılacağını, Türkiye'ye özgü bir sistem olacağını anlıyoruz. Buradan yarı başkanlık olacağını anlıyoruz çünkü başkanlık sistemi kesin sınırlarla belli olan bir sistem olduğu için ülkelere coğrafyalara göre uygulanmasında bir değişiklik olmaz. Örnek verecek olursak Rusya. Cumhurbaşkanı'nın "Fransa'dan mı kopyalayacağız tabi Türk işi olacak." minvalinde sarfettiği cümleler anlamsızdır çünkü zaten Fransa'da uygulanan sistem Fransa'ya özgü bir yarı başkanlık sistemidir, yani bize aktarılamaz.

Şimdi başkanlık ve yarı başkanlık sistemlerini bir karşılaştıralım.

Yarı başkanlık sisteminde halk tarafından bir başkan seçilir, yürütmenin bazı yetkileri kendisine verilir. Başkan meclis içerisinde bir lidere hükümet kurma yetkisini verir. Başkan'a ait olmayan yürütme yetkileri başbakan ve hükümetindedir. Yani yürütme ikiye bölünmüştür. Başkanın meclisi feshetme ve ülkeyi yeni bir seçime götürme yetkisi vardır. Bu sistemde başkan ve başbakan farklı ideolojilere sahip olduğunda kaçınılmaz olarak o ülke koalisyonların handikaplarını taşıyacaktır. Oysa bizim başkanlık sistemi isteğimizdeki en önemli sebep koalisyon tehlikesiydi.

Şimdi ise Amerika'da uygulanan başkanlık sistemine bakalım. Halk tarafından yürütmenin başı olan Başkan seçilir ve görevi bir sonraki seçime kadar yasama(meclis) tarafından düşürülmeksizin devam eder. Başkan kabinesini kurarken meclisten birilerini seçemez yani yasamadan olan hiç kimse yürütmede görev alamaz. Bu sistemde başkan meclisi feshedemez, meclis erken seçim kararı alamaz. Yasama ve yürütmenin bu keskün ayrılığını dengelemek adına başkanın kanun veto etme gücü ve meclisin başkanın yaptığı tayinleri reddetme gücü vardır. Yargının bağımsızlığı her sistemde sağlanabilir. Örneğin başkanlık sisteminde başkan yargıç atayabilir ancak görevden alamaz.

Kuvvetler ayrılığı ilkesinin en iyi biçimde uygulanabileceği sistem başkanlık sistemidir. İstikrarın sağlanması konusunda da en iyi sistem başkanlık sistemidir. Kuvvetler birbirinden ayrı ancak birlikte çalışabilmektedir.

Tüm bu bilgilerin ışığında Türk tipi başkanlık sisteminin olmayacağını görüyoruz. Amerika'da uygulanıyor olması bu sistemi Amerika'ya özgü yapmaz. Amerika'da uygulanmakta olan başkanlık sistemini ülkemize getirmek kopyacılık/aktarmacılık değildir. Sorunlar barındıran bir sistemi getirmek ve bunu adına Türk tipi diyerek savunmak ise bu ülkeye bir fayda sağlamaz. Elbet bu sistemin uygulanmasında kanunlarda farklılıklar olacaktır. Kimsenin Amerikan kanunlarını Türkçe'ye çevirmek gibi bir niyeti yok. Ancak yazıda belirttiğimiz başkanlık sisteminin temel prensipleri değiştirilmeden uygulanmalıdır. Yani Türk tipi/işi başkanlık sistemi olmaz.

Paylaşımı nasıl buldunuz?
Çok beğendim.
Beğendim.
İdare eder.
Beğenmedim.

Misafir

08 Nis '15 02:35

Aa İstanbul

teşekkürler

CEVAPLA
07 Nis '15 13:17

İyi analiz, temiz açıklama, net sonuç. Keşke herkes okusa.

CEVAPLA
Bunlar da ilginizi çekebilir..
Siz de Türkiye yazarı olmak ister misiniz?
Kaydol